Projects: Tree of Life: > Formicidae Browse
   See all Formicidae in All Antweb or Bolton World Catalog
     or in

Family: Formicidae

Name Status:

Taxonomic Hierarchy:


Taxonomic History (provided by Barry Bolton, 2013)

Extant: 21 subfamilies, 66 tribes, 308 genera, 12,778 species, 2,185 subspecies

Fossil: 4 subfamilies, 8 tribes, 137 genera, 684 species, 5 subspecies

Formicariae Latreille, 1809 PDF: 124 Type-genus: Formica. AntCat AntWiki

Taxonomic history

Formicidae as family: Latreille, 1809 PDF: 124 [Formicariae]; Leach, 1815: 147 [Formicarides]; Stephens, 1829b: 356 [first spelling as Formicidae]; Haliday, 1836: 331; Westwood, 1839a: 217; Swainson & Shuckard, 1840 PDF: 171; Nylander, 1846a PDF: 877; Foerster, 1850a: 1 [Formicariae]; Mayr, 1855 PDF: 275 [Formicina]; Smith, 1857a PDF: 52; Smith, 1858a PDF: 1; Mayr, 1861 PDF: 21; Mayr, 1865: 6; Heer, 1867 PDF: 6 [Formicaria]; Forel, 1870 PDF: 307 [Formicinae]; Forel, 1874 PDF: 19 [Formicariae]; Dalla Torre, 1893: 1; Forel, 1899b: 1; Ruzsky, 1902d: 5 [Formicarii]; Bingham, 1903 PDF: 1; Ruzsky, 1905b: 91 [Formicariae or Formicidae]; Ashmead, 1905c PDF: 384; all subsequent authors.
WORLD IDENTIFICATION KEYS
Emery, 1896e PDF: 173 (Formicidae subfamilies and genera); Emery, 1910b PDF: 4 (Dorylinae tribes and genera); Emery, 1911e PDF: 4 (Ponerinae tribes and genera); Emery, 1913a PDF: 6 (Dolichoderinae tribes and genera); Escherich, 1917: 2 (Formicidae subfamilies); Emery, 1921c: 9, 12, 16 (Myrmicinae tribes and genera); Wheeler, 1922: 631 (Formicidae subfamilies, tribes and genera); Emery, 1925d PDF: 7 (Formicinae tribes and genera); Clark, 1951 PDF: 14 (Formicidae subfamilies); Wheeler & Wheeler, 1972a PDF: 42 (Formicidae subfamilies); Snelling, 1981: 386 (Formicidae subfamilies); Hölldobler & Wilson, 1990: 33 (Formicidae subfamilies and genera); Bolton, 1990c PDF: 1361 (Formicidae subfamilies); Shattuck, 1992c PDF: 20 (Dolichoderinae genera); Ward, 1990 PDF: 464 (Pseudomyrmecinae genera); Brothers & Finnamore, 1993: 218 (Formicidae subfamilies); Bolton, 1994: 7 (Formicidae subfamilies and genera); Bolton, 2003 PDF: 11 (revision of subfamilies)
MORPHOLOGY OF FORMICIDAE
Forel, 1878c PDF: 339 (proventriculus); Janet, 1902: 25 (general anatomy); Pietschker, 1910: 1 (brain structure); Wheeler, 1910a PDF: 13 (general morphology, anatomy); Emery, 1913d PDF: 577 (venation); Wheeler, 1918c PDF: 293 (larvae); Janet, 1923: 5 (anatomical drawings synopsis); Bugnion, 1930: 85 (mouthparts); Brown & Nutting, 1950: 113 (venation); Gregg, 1953c PDF: 328 (promesonotal suture motility); Eisner, 1957 PDF: 439 (proventriculus); Gotwald, 1969: 1 (mouthparts and gaster); Crozier, 1970a PDF: 109 (karyology); Markl, 1973: 258 (stridulitrum); Wheeler & Wheeler, 1976b PDF: 45 (larvae); Hölldobler & Engel, 1979: 285 and Hölldobler & Engel-Siegel, 1982: 113 (tergal and sternal glands); Imai, Baroni Urbani, Kubota, et al. 1984: 5 (karyology); Imai, Brown, Kubota, et al. 1984: 66 (karyology); Imai, Kubota, Brown, et al. 1985: 46 (karyology); Hölldobler & Engel-Siegel, 1985 PDF: 201 (metapleural gland); Billen, 1986b: 165 (Dufour's gland); Wheeler & Wheeler, 1986e PDF: 684 (larvae); Brown, 1988h: 17 (malpighian tubule numbers); Caetano, 1988: 129 (digestive tract anatomy); Francoeur & Loiselle, 1988a PDF: 333 (strigil, evolution); Hölldobler & Wilson, 1990: 5, 229 (anatomy, exocrine glands); Hashimoto, 1991a PDF: 125 (antennal and labial sensilla); Hashimoto, 1991b PDF: 289 (tibial spurs); Billen, 1993: 4 (exocrine glands); Bolton, 1994: 191 (morphology glossary); Hölldobler, Obermayer & Peeters, 1996: 157 (metatibial gland); Wenseleers, Schoeters, et al. 1998: 121 (cloacal gland); Perrault, 1999A PDF: 125 (thoracic anatomy); Perrault, 2005: 291 (anterior metasomal anatomy); Serna & MacKay, 2010 PDF: 1 (Procryptocerus morphology); Keller, 2011 PDF: 1 (phylogenetic analysis of morphology)
EVOLUTION AND PHYLOGENY OF FORMICIDAE
Wheeler, 1920 PDF: 52; Emery, 1920e: 370; Donisthorpe, 1922b PDF: xlvi; Wheeler, 1923g: 156; Wheeler, 1928h: 124; Stitz, 1935: 211; Morley, 1938 PDF: 190; Brown & Nutting, 1950: 113; Bernard, 1951c: 1041; Brown, 1954e: 30; Wilson, Carpenter & Brown, 1967: 12; Taylor, 1978a PDF: 982; Rasnitsyn, 1980: 45-46 (foldout page); Lutz, 1986 PDF: 213; Dlussky & Fedoseeva, 1988: 137; Baroni Urbani, 1989 PDF: 137; Hölldobler & Wilson, 1990: 26; Hashimoto, 1991a PDF: 125; Hashimoto, 1991b PDF: 289; Baroni Urbani, Bolton & Ward, 1992 PDF: 301; Shattuck, 1992b PDF: 203; Brothers & Carpenter, 1993 PDF: 227; Ward, 1994 PDF: 173; Hashimoto, 1996 PDF: 340; Crozier, Jermiin & Chiotis, 1997 PDF: 22; Grimaldi, Agosti & Carpenter, 1997 PDF: 25; Perrault, 1999A PDF: 125; Brothers, 1999: 233; Grimaldi & Agosti, 2000B: 13680; Ohnishi, Imai, et al. 2003: 419; Astruc, Julien, et al. 2004: 880; Grimaldi & Engel, 2005 PDF: 440; Wilson & Hölldobler, 2005A+C1428 PDF: 7411; Brady, Schultz, et al. 2006: 18172; Moreau, Bell, et al. 2006: 101; Ouellette, Fisher, et al. 2006: 359; Rabeling, Brown & Verhaagh, 2008 PDF: 14914
PALAEONTOLOGY OF FORMICIDAE
Scudder, 1891 PDF: 682 (fossil taxa catalogue); Handlirsch, 1907: 859 (fossil taxa catalogue); Wheeler, 1915i PDF: 1 (Baltic amber fauna synopsis); Burnham, 1979 PDF: 108 (fossils in amber checklist); Keilbach, 1982: 272 (fossils in amber checklist); Spahr, 1987: 41 (fossils in amber checklist); Carpenter, 1992: 490 (fossil genera review); Bolton, 1995b: 4 (fossil taxa checklist, in catalogue); Grimaldi, Agosti & Carpenter, 1997 PDF: 1 (Cretaceous genera in amber review); Dlussky, 1997A PDF: 617 (Baltic amber genera key); Bolton, 2003 PDF: 73 (fossil subfamilies synopsis); Dlussky & Rasnitsyn, 2007 PDF: 118 (Palaeontological record); Dlussky & Rasnitsyn, 2009 PDF: 1024 (European Upper Eocene amber, synopsis of species)
OTHER GENERAL REFERENCES
Bolton, 1995a PDF: 1038 (census of extant taxa); Ward, Bolton, Shattuck & Brown, 1996: 55 (bibliography of systematics); Brown, 2000: 46 (overview of genera); Brandão, 2000: 172 (list of major ant collections); Bolton, 2003 PDF: 15, 77 (diagnosis, synopsis); Bolton, 2007A: 51 (method for taxonomic revisions); Taylor, 2007: 580 (eusociality in ants)
Regional catalogues and checklists
NEARCTIC: Smith, 1951c: 778; Smith, 1958c: 108 (first supplement to previous); Smith, 1967a: 343 (second supplement); Smith, 1979: 1323
NEOTROPICAL: Kempf, 1972b PDF: 3; Brandão, 1991 PDF: 319 (supplement to previous)
AFROTROPICAL AND MALAGASY: Wheeler, 1922: 727, 1005
ORIENTAL AND MALESIAN: Chapman & Capco, 1951 PDF: 9
AUSTRAL: Taylor & Brown, 1985: 5; Taylor, 1987a PDF: 1; Taylor, 1987b: 1 (supplement to previous)
Regional and national faunas with keys
PALAEARCTIC
Mayr, 1855 PDF: 299 (Austria); Mayr, 1861 PDF: 25 (Europe); André, 1874: 167 (Europe); Forel, 1874 PDF: 19 (Switzerland); Saunders, 1880 PDF: 202 (Britain); André, 1882a: 125 (Europe & Algeria); Nasonov, 1889: 50 (Russia); Lameere, 1892: 62 (Belgium); Saunders, 1896 PDF: 18 (Britain); Ruzsky, 1905b: 99 (Russian Empire); Wasmann, 1906 PDF: 7 (Luxemburg); Emery, 1908a (Palaearctic); Bondroit, 1910 PDF: 480 (Belgium); Stitz, 1914 PDF: 54 (Central Europe); Donisthorpe, 1915f: 65 (Britain); Forel, 1915d: 1 (Switzerland); Emery, 1916a PDF: 92 (Italy); Bondroit, 1918 PDF: 12 (France & Belgium); Kutter, 1920b: 132 (Switzerland); Soudek, 1922b PDF: 17 (Czechoslovakia); Lomnicki, 1925a PDF: 160 (Poland); Stärcke, 1926: 79 (Netherlands); Karavaiev, 1927d: 254 (Ukraine); Donisthorpe, 1927c: 66 (Britain); Arnol'di, 1933a: 596 (Russia); Menozzi, 1933b PDF: 87 (Israel); Karavaiev, 1934: 48 (Ukraine); Stitz, 1939: 56 (Germany); Kratochvíl, 1941b: 69 (Central Europe); Novák & Sadil, 1941 PDF: 69 (Central Europe); Ceballos, 1943: 313 (Spain); Holgersen, 1943c PDF: 166 and Holgersen, 1944a PDF: 198 (Norway); Boven, 1947: 168 (Belgium); Collingwood, 1958b PDF: 69 (Britain); Somfai, 1959: 1 (Hungary); Boven, 1959: 1 (Netherlands); Collingwood, 1964b PDF: 93 (Britain); Bernard, 1967a PDF: 75 (Western Europe); Boven, 1970b: 7 (Netherlands); Tarbinsky, 1976 PDF: 14 (Kyrghyzstan); Bolton & Collingwood, 1975: 1 (Britain); Boven, 1977: 1 (Belgium); Kutter, 1977c: 19 (Switzerland); Brian, 1977: 33 (Britain); Arnol'di & Dlussky, 1978: 520 (former European U.S.S.R.); Collingwood, 1978 PDF: 65 (Iberian Peninsula); Collingwood, 1979 PDF: 28 (Fennoscandia & Denmark); Schembri & Collingwood, 1981 PDF: 417 (Malta); Verhaeghe, Deligne, et al., 1984: 105 (Belgium genera); Gösswald, 1985: 262 (Germany); Collingwood, 1985 PDF: 230 (Saudi Arabia); Nilsson & Douwes, 1987: 56 (Norway); Agosti & Collingwood, 1987b PDF: 261 (Balkans); Casevitz-Weulersse, 1990b: 135 and Casevitz-Weulersse, 1990c PDF: 415 (Corsica); Dlussky, Soyunov & Zabelin, 1990 PDF: 99 (Turkmenistan); Kupyanskaya, 1990a: 83 (Far Eastern Russia); Bolton, in Hölldobler & Wilson, 1990: 34 (Palaearctic genera key); Atanasov & Dlussky, 1992: 47 (Bulgaria); Arakelian, 1994 PDF: 1 (Armenia); Radchenko, 1994b: 95 (South Siberia); Seifert, 1994a PDF: 1 (Germany, synopsis); Onoyama & Terayama, 1994: 1 (Japan bibliography); Bolton, 1994: 22, 42, 75, 153 (Dolichoderinae, Formicinae, Myrmicinae, Ponerinae genera keys); Douwes, 1995: 83 (Sweden); Kupyanskaya, 1995: 327 (Far Eastern Russia); Wu & Wang, 1995a: 30 (China); Fontenla Rizo, 1995b: 16 (Cuba, tramp species key); Collingwood & Agosti, 1996 PDF: 300 (Saudi Arabia); Seifert, 1996B: 106 (Central Europe); Skinner & Allen, 1996: 40 (Britain); Dlussky, 1997A PDF: 616 (*Baltic Amber genera); Collingwood & Prince, 1998: 9 (Portugal); Czechowski, Radchenko & Czechowska, 2002 PDF: 133 (Poland); Aktaç & Radchenko, 2002: 53 (Turkey genera); Yoshimura & Onoyama, 2002B: 424 (Japan genera, males key); Imai, Kihara, Kondoh, et al. 2003: 8 (Japan); Radchenko, 2005b: 183 (North Korea); Seifert, 2007: 107 (North and Central Europe); Boer, 2010: 8 (Benelux); Lapeva-Gjonova, et al. 2010: 1 (Bulgaria species catalogue); Cs?sz, Markó & Gallé, 2011 PDF: pagination? (Hungary species catalogue); Czechowski, Radchenko, et al. 2012: 333 (Poland)
NEARCTIC
Provancher, 1883: 596 (Canada); Provancher, 1887: 225 (Canada); Cresson, 1887: 93 (U.S.A.); Wheeler, 1910a PDF: 557 (North America genera); Wheeler, 1916r: 579 (U.S.A., Connecticut); Cole, 1942: 359 (U.S.A., Utah); Smith, 1943e PDF: 276 (U.S.A. subfamilies & genera, males); Buren, 1944a PDF: 278 (U.S.A., Iowa); Smith, 1947f PDF: 524 (U.S.A. genera); Creighton, 1950a PDF: 29 (North America); Gregg, 1963: 278 (U.S.A., Colorado); Wheeler & Wheeler, 1963: 149 (U.S.A., North Dakota); Francoeur, 1979a PDF: 48 (Canada, Québec, introduction); Allred, 1982: 437 (U.S.A., Utah); Wheeler & Wheeler, 1986g PDF: 16 (U.S.A., Nevada); Mackay, Lowrie, et al., 1988: 81 (U.S.A., New Mexico); Cover, in Hölldobler & Wilson, 1990: 62 (Nearctic genera key); Mackay & MacKay, 2002 PDF: 16 (U.S.A., New Mexico); Dlussky & Rasnitsyn, 2003 PDF: 430 (*Eocene North American genera); Bolton, 1994: 25, 38, 48, 95, 160 (Dolichoderinae, Ecitoninae, Formicinae, Myrmicinae, Ponerinae genera keys); Coovert, 2005: 1 (U.S.A., Ohio); Ward, 2005 PDF: 20 (U.S.A., California genera); Fisher & Cover, 2007: 1 (North American genera key)
NEOTROPICAL
Gallardo, 1915 PDF: 30 (Argentina genera); Menozzi & Russo, 1930 PDF: 169 (Dominican Republic); Smith, 1937 PDF: 822 (Puerto Rico); Kusnezov, 1956a PDF: 7 (Argentina); Kusnezov, 1960b PDF: 330 (West Patagonia); Snelling & Hunt, 1975 PDF: 63 (Chile); Kempf, 1978a: 33 (Neotropical subfamilies); Baroni Urbani, 1984 PDF: 73 (Neotropical genera); Mackay & Mackay, 1989: 1 (Mexico genera); Cover, in Hölldobler & Wilson, 1990: 69 (Neotropical genera key); Lattke, in Jaffe, 1993: 145 (Neotropical subfamilies & genera); Bolton, 1994: 26, 38, 49, 98, 162 (Dolichoderinae, Ecitoninae, Formicinae, Myrmicinae, Ponerinae genera keys); Fernández, Palacio, MacKay & MacKay, 1996: 353 (Neotropical subfamilies); Fernández & Ospina, in Fernández, 2003: 49 (Neotropical genera synopsis); Palacio & Fernández, in Fernández, 2003: 233 (Neotropical subfamilies and genera keys)
AFROTROPICAL AND MALAGASY
Forel, 1891c PDF: 8 (Madagascar genera); Arnold, 1915: 6 (South Africa); Arnold, 1916 PDF: 159 (South Africa); Bolton, 1973a PDF: 321 (West Africa subfamilies & genera); Bolton, in Hölldobler & Wilson, 1990: 39 (Afrotropical and Malagasy genera key); Bolton, 1994: 23, 44, 79, 155 (Dolichoderinae, Formicinae, Myrmicinae, Ponerinae genera keys); Yoshimura & Fisher, 2007 PDF: 27 (Malagasy subfamilies, males key)
ORIENTAL AND MALESIAN
Forel, 1892k PDF: 219 (India & Sri Lanka); Bingham, 1903 PDF: 1 (India, Sri Lanka & Burma); Wilson & Taylor, 1967b PDF: 10 (Polynesia); Bolton, in Hölldobler & Wilson, 1990: 46 (Oriental and Indo-Australian genera key); Bolton, 1994: 23, 45, 84, 158 (Dolichoderinae, Formicinae, Myrmicinae, Ponerinae genera keys); Wu & Wang, 1995a: 30 (China); Zhou, 2001A PDF: 21 (China, Guangxi subfamilies); Clouse, 2007B: 190 (Micronesia); Framenau & Thomas, 2008 PDF: 52 (Christmas I.); Terayama, 2009 (Taiwan); Eguchi, Bui & Yamane, 2011 PDF: 7 (Vietnam subfamilies key); Pfeiffer, et al. 2011: 32 (ants of Borneo, checklist); General & Alpert, 2012 PDF: 68 (Philippines genera key); Marcus, 1953: 1 (Fiji)
AUSTRAL
Forel, 1905d PDF: 353 (New Zealand); Brown, 1958h: 1 (New Zealand); Brown & Taylor, 1970: 958 (Australia subfamilies); Greenslade, 1979: 10 (South Australia subfamilies); Taylor, R.W., in Hölldobler & Wilson, 1990: 55 (Australia genera key); Taylor, 1991d: 987 (Australia subfamilies); Bolton, 1994: 24, 47, 91, 159 (Dolichoderinae, Formicinae, Myrmicinae, Ponerinae genera keys); Shattuck, 1999: 21 (Australia subfamilies & genera); Andersen, 2000: 14 (northern Australia subfamilies & genera); Don, 2007: 39 (New Zealand); Heterick, 2009 PDF: 16, 28 (south-western Australia subfamilies & genera)

Taxon Page Author History


21 Subfamilies Imaged | View All 21 Subfamilies for this family


Aenictinae View     Browse

Aenictogitoninae View     Browse

Agroecomyrmecinae View     Browse

Amblyoponinae View     Browse

Aneuretinae View     Browse

Cerapachyinae View     Browse

Dolichoderinae View     Browse

Dorylinae View     Browse

Ecitoninae View     Browse

Ectatomminae View     Browse

Formicinae View     Browse

Heteroponerinae View     Browse

Leptanillinae View     Browse

Leptanilloidinae View     Browse

Martialinae View     Browse

Myrmeciinae View     Browse

Myrmicinae View     Browse

Paraponerinae View     Browse

Ponerinae View     Browse

Proceratiinae View     Browse

Pseudomyrmecinae View     Browse


TOOLS:

View:
- BrowseBrowse Subfamilies for this family (21 examples)
- View Formicidae in Google Earth

Comparison Tool:
- Compare images of the Subfamilies within this family

Catalog:
- See Hymenoptera Name Server